بازگشت چراغ خاموش به لبنان!

خبرگزاری کرامت: در هفته‌های اخیر شاهد احیای روابط سیاسی عربستان و سایر کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس با لبنان هستیم. این رخداد که در آستانه انتخابات پارلمانی لبنان صورت می‌گیرد، در حالی است که پیش‌ازاین و در شش ماه گذشته، عربستان سعودی و متحدان منطقه‌ای‌اش ضمن قطع روابط دیپلماتیک، لبنان را تحت محاصره شدید سیاسی و اقتصادی قرار داده بودند.

گزاره‌های خبری: 1- در آبان ماه سال گذشته بود که «قرداحی»، سیاستمدار لبنانی در برنامه‌ تلويزيوني شبکه الجزیره، گفت: «حوثي‌ها در برابر دشمن خارجي از خود دفاع مي‌کنند» و در پاسخ به سؤال آيا فکر مي‌کنيد رويکرد عربستان و امارات نسبت به يمن، تجاوز و تعدي است؟ پاسخ داد: «قطعا همين‌طور است و اين جنگ بيهوده با يمن بايد متوقف شود». 2-  سخنان قرداحی زماني بيان شده بود که او هنوز وزير اطلاع‌رسانی لبنان نشده بود و اظهارات وي بار ديپلماتيک نداشت. این اظهارات که بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و محافل رسانه‌ای کشورهای عربی پیدا کرد، با اعتراض شدید عربستان و برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس که به‌نوعی در ائتلاف متجاوز سعودی تعریف می‌شوند، مواجه گردید. درنتیجه ریاض و متحدان منطقه‌ای‌اش اظهارات قرداحی را «بهانه‌ای» برای اعمال فشار جدید بر لبنان و تشدید بحران این کشور قرار دادند؛ درنتیجه ضمن اخراج سفیر لبنان، سفرایشان را از این کشور فراخوانده و روابط دیپلماتیک با بیروت را قطع کردند. 3-  باوجود چند ماه از گذشت زمان استعفای قرداحی و درحالی‌که اعضای جریان غرب‌گرای 14 مارس تکاپوی زیادی برای جلب نظر عربستان کردند؛ اما تغییری در سیاست ریاض و متحدانش مقابل بیروت حاصل نشد. بعد از آن سعودی‌ها صراحتاً اعلام کردند که دلیل تحریم لبنان، اظهارات جورج قرداحی نبوده است و عربستان اساساً با حضور حزب‌الله در لبنان مشکل دارد. در این راستا در بهمن 1400، کشورهای عربی، حل‌وفصل بحران دیپلماتیک و بازگشت سفرایشان را منوط به اجرای شروط دوازده‌گانه‌ای که توسط وزیر خارجه کویت به نمایندگی از عربستان و متحدان منطقه‌ای به دولت لبنان ارائه شد، کرده بودند که خلع سلاح حزب‌الله لبنان و کنار گذاشتن آن از تمام روندهای سیاسی در رأس این شروط بود که از طرف لبنان نادیده گرفته شد. 4-  هم‌اکنون و بدون اینکه لبنان از درخواست‌های سعودی و سایر شیخ‌نشینان حاشیه خلیج‌فارس تبعیت کند، این کشورها قصد دارند سفرایشان را دوباره در بیروت مستقر کنند. در این رابطه، عربستان سعودی پیش‌قدم شده و با اعزام مجدد سفیر و ازسرگیری فعالیت دیپلماتیک خود در بیروت، درصدد احیای روابط سیاسی با لبنان است. عربستان همچنین تصمیم گرفته که کمک‌های انسانی به ارزش ۳۶ میلیون دلار به لبنان بدهد!

گزاره تحلیلی: در خصوص ازسرگیری فعالیت سفرای عربستان و کشورهای عربی، پس از شش ماه کمپین هجومی علیه لبنان، توجه به دو نکته زیر ضروری است: اولاً تحرکات سیاسی و دیپلماتیک مذکور، حاکی از «واقع‌بینی» عربستان و متحدان منطقه‌ای آن در قبال لبنان، به‌ویژه اعتراف به جایگاه غیرقابل‌حذف و راهبردی حزب‌الله در معادلات داخلی و خارجی این کشور است. ثانیاً نمی‌توان بازگشت سفرای عربستان و دیگر شیخ‌نشینان به لبنان را بی‌ارتباط با تحولات سیاسی و انتخابات پارلمانی لبنان دانست. سفیر عربستان مستقر شده در بیروت، چند روز قبل با فواد سنیوره، نخست وزیر اسبق لبنان و رهبر فراکسیون المستقبل در پارلمان این کشور تماس گرفته است. او همچنین برنامه‌هایی برای دیدار با شخصیت‌ها و مقامات مختلف لبنانی تعیین کرده و به نظر می‌رسد که برای دخالت مستقیم در انتخابات لبنان آماده می‌شود. این فرضیه زمانی تقویت می‌شود که یک منبع دیپلماتیک کویتی فاش کرد، کشورهای حوزه خلیج فارس به این نتیجه رسیده‌اند که دوری آن‌ها از عرصه لبنان برای منافعشان خطرناک است و در سایه تحولات مهم سیاسی لبنان، به ویژه در آستانه انتخابات، نباید عرصه این کشور را خالی گذاشت.

(حمید خوش‌آیند)