حذف چند دانشگاه ایران از فهرست وزارت علوم عراق صحت دارد؟

 به تازگی فهرستی از دانشگاه‌های ایرانی منتشر شده که وزارت علوم عراق مدرک آنها را قبول ندارد؛ موضوعی که با واکنش‌های متنوع کاربران و تائید و تکذیب‌هایی روبرو شده؛ اما واقعیت چیست؟

در این زمینه، این پرسش‌ها، ادعاها و برداشت‌ها مطرح است:

* آیا حذف ۲۷ دانشگاه از فهرست دانشگاه‌های مورد تائید عراق صحت دارد؟
* آیا عراق تنها مدارک دانشگاه‌های ایرانی را از فهرست موارد مورد قبول خود حذف کرده یا این روند مربوط به کشورهای مختلف است؟
* آیا تغییر فهرست دانشگاه‌های مورد پذیرش عجیب یا دارای انگیزه‌های سیاسی است؟

در ادامه به هر یک از این موارد می‌پردازیم.

ادعا: حذف ۲۷ دانشگاه از فهرست دانشگاه‌های مورد تائید عراق

در ایران، این خبر با توئیت رسول جعفریان مطرح شد؛ استاد تاریخ دانشگاه تهران تصویری از یک سایت عراقی را منتشر کرده و از حذف ۲۷ دانشگاه از فهرست دانشگاه‌های مورد تایید عراق خبر داده بود.

در این فهرست، اسامی دانشگاه‌هایی چون امام رضا(ع)، ایلام، کرمانشاه، بوعلی سینا، خواجه نصیر طوسی، سمنان، زنجان، الزهراء، قم، گلستان، امام خمینی، اراک، رازی، علوم پزشکی گلستان، صنعت نفت، ارومیه، علامه طباطبایی، اصفهان، خوارزمی، شهید باهنر، شهید کرمان اهواز، صنعتی اصفهان، ادیان و مذاهب و جامعة المصطفی آمده و ادعا شده که مدرک آنها مورد پذیرش وزارت آموزش عالی عراق نیست. همچنین گفته شده در میان واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، تنها مدرک دانشگاه آزاد واحد نجف‌آباد مورد قبول است.

واکنش معاون وزارت علوم

تنها دو روز بعد از این خبر، دکتر «هاشم داداش‌پور» معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان که دانشجویان خارجی نیز در حوزه اوست، در مصاحبه ای اعلام کرد ۳۳ دانشگاه ایران در نظام ارزشیابی جدید عراق برای تحصیل دانشجویان عراقی مورد تائید قرار گرفتند.
به گفته او، وزارت آموزش عالی عراق در سال ۲۰۲۲ دانشگاه‌های جهان را براساس نظام رتبه‌بندی QS، شانگهای و تایمز ارزشیابی کرده است که در آن ۳۳ دانشگاه ایران برای تحصیل دانشجویان عراقی معتبر شناخته شده‌اند.

داداش پور اذعان کرده: «متاسفانه برخی از دانشگاه‌های معتبر[ایران]، از نظام ارزشیابی این کشور (عراق) خارج شده‌اند.»

بورسیه یا شهریه‌پردازی عراقی‌ها در دانشگاه‌های ایران

طبق اظهارات رئیس سازمان امور دانشجویان ایران، عراق برای سال جاری دانشگاه‌های ما را به دو دسته تقسیم کرده: تعدادی را برای دانشجویان بورسیه خودش در نظر گرفته و تعدادی هم دانشگاه‌های شهریه‌پرداز که مدرک آنها مورد قبول است.
دسته اول دانشگاه‌های ایرانی هستند که  در بین ۱۰۰۰ دانشگاه اول نظام رتبه‌بندی شانگهای، ۵۰۰ دانشگاه اول رتبه‌بندی تایمز و ۲۵۰ دانشگاه اول رتبه‌بندی QS قرار داشتند. ۱۴ دانشگاه ایرانی جزو دانشگاه‌های مورد نظر قرار می‌گیرند و عبارتند از: تهران، صنعتی شریف، تربیت ‌مدرس، صنعتی امیرکبیر، شیراز، علم و صنعت، تبریز، فردوسی مشهد و صنعتی انوشیروانی بابل.

علاوه بر ۱۴ دانشگاه قبلی، ۱۹ دانشگاه ایرانی دیگر نیز مجوز پذیرش دانشجوی شهریه‌پرداز را دارند که عبارتند از دانشگاه‌های کاشان، کردستان، محقق اردبیلی، صنعتی سهند، صنعتی اصفهان، دانشگاه آزاد نجف‌آباد، شهید مدنی آذربایجان، مراغه، شهید بهشتی و دانشگاه یاسوج؛ در کنار دانشگاه‌های علوم پزشکی شامل علوم پزشکی ایران، شهید بهشتی، تهران، مازندران و کردستان.