دست ایران برای هر اقدامی باز است

از همین رو، طرح آتش‌ بس و آغاز روند گفتگو برای دستیابی به یک توافق پایدار پدیده‌ای غیرمنتظره یا خارج از منطق تحولات جنگی محسوب نمی‌شود،بلکه بخشی طبیعی از فرآیند پایان یک منازعه است.

مرور شروط مطرح‌ شده برای پایان درگیری نیز نشان می دهد بخش قابل توجهی از این موارد همان اهدافی است که از ابتدا به عنوان چارچوب مطلوب ایران برای پایان جنگ مطرح بوده است.

موضوعاتی همچون تضمین عدم تکرار حمله نظامی،  رفع کلیه تحریم‌ها، ایجاد ثبات و امنیت پایدار برای کشور، پرداخت غرامت و جبران خسارت های واردشده، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و پذیرش جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و رژیم جدید حقوقی تنگه هرمز و...، همگی در زمره مطالبات کلیدی قرار میگیرند. تحقق و تثبیت رسمی چنین مواردی در قالب توافقات معتبر بین‌المللی می تواند بخش مهمی از اهداف راهبردی دنبال‌ شده در طول این بحران را محقق سازد.

در چنین شرایطی، ورود به مسیر مذاکره یا حتی پذیرش آتش‌ بس موقت در چارچوب یک روند دیپلماتیک گسترده‌ تر، لزوماً به معنای عقب‌ نشینی یا تغییر مسیر نیست. واقعیت آن است که تداوم جنگ همواره با هزینه‌ های سنگین انسانی، اقتصادی و امنیتی همراه است و هیچ کشوری از استمرار نامحدود یک درگیری منتفع نخواهد شد.

از اینرو، هر مسیری که بتواند دستیابی به اهداف اصلی را از طریق توافق سیاسی ممکن سازد، در چارچوب منطق راهبردی قابل بررسی و پیگیری است.

بدیهی است سرنوشت این روند به نتیجه نهایی مذاکرات گره خورده است. در صورت پذیرش و تثبیت رسمی این شروط در مجامع و سازوکارهای بین‌المللی، می توان آن را دستاوردی راهبردی در جهت تثبیت امنیت و منافع ملی تلقی کرد. در مقابل، عدم تحقق این مطالبات نیز به معنای بسته شدن سایر گزینه‌ها نخواهد بود و هیچ گزینه ای توسط ایران از روی میز حذف نشده است.

در نهایت، آنچه اهمیت دارد دستیابی به نتیجه‌ای است که امنیت، ثبات و منافع ملی و اقتصادی کشور را تضمین کند و این دوره طولانی از تنش و تقابل را به یک جمع‌بندی منطقی و پایدار برساند.

یادداشت روز

(حسین نجفی)