چند نکته پیرامون سفر شی

به گزارش خبرگزاری کرامت؛ سفر رئیس‌جمهور چین به عربستان و شرکت در اجلاس سران عرب و امضای توافق‌نامه در زمینه‌های مختلف با عربستان نشان‌دهنده آن است که منطقه غرب آسیا در استراتژی کلان پکن از جایگاه مهمی برخوردار بوده است.

گزاره‌های خبری: ۱ـ محمد بن‌سلمان در این سفر گفت: اجلاس سران عربی با حضور چین، یک پیشرفت تاریخی در روابط چین و عربستان سعودی و تقویت روابط در همه زمینه‌ها است. کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس مشتاقانه منتظر انواع مشارکت‌ها و توسعه شتابان در روابط خود با چین هستند. ۲ـ همچنین رئیس‌جمهور چین نیز اعلام کرد: ما مشتاق هستیم تا همکاری با کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس را تحکیم بخشیم و معادله جدیدی در زمینه انرژی ایجاد کنیم.

گزاره‌های تحلیلی: ۱ـ چین بزرگترین مصرف‌کننده انرژی در سطح جهان است و از این نظر، ۷۰ درصد انرژی مورد نیاز خود را وارد می‌کند که سهم عربستان در تأمین انرژی این کشور ۲۷درصد است. البته پکن بیشتر انرژی خود را از منطقه غرب آسیا تأمین می‌کند و قرارداد ۶۰ میلیارد دلاری با قطر برای واردات گاز مایع نشان‌دهنده عزم جدی برای توسعه روابط با کشورهای عربی است. ۲ـ در میانه تنش عربستان و آمریکا به ویژه بعد از قتل خاشقچی و موضع‌گیری دولت بایدن در این رابطه و همچنین حمایت عربستان از تصمیم اوپک پلاس برای کاهش دو میلیون بشکه‌ای نفت در بحبوحه جنگ انرژی جهانی، روابط ریاض و واشنگتن دچار تیرگی شد و به همین دلیل مجلس آمریکا طرح کاهش فروش سلاح به عربستان را تصویب کرد. در چنین فضایی، چین شرایط فعلی را بهترین زمان ممکن برای نزدیکی به عربستان و استفاده از ظرفیت‌های انرژی این کشور در کنار استفاده از خلا آمریکا در بحث فروش تسلیحات به عربستان است. ۳ـ چین در راستای طرح یک‌کمربند یک‌ جاده تاکنون چیزی نزدیک به ۲۰۰ طرح زیرساختی و حتی انرژی در منطقه انجام‌داده و اعلام کرده که مشتاق به مشارکت بیشتر در طرح‌های توسعه‌ای انرژی در منطقه است. 4ـ در جهان کنونی آنچه بیش از همه برای کشورها اهمیت دارد، منافع ملی و هزینه‌ـ فایده است و این رویکرد در اکثریت دولت‌ها وجود دارد و شدت آن در زمان ترامپ بود که بحث امنیت کشورهای عربی را در برابر اعطای هزینه آن مطرح کرد. اکنون چین نیز برپایه کسب سود بیشتر و اعطای نقش گسترده‌تر در منطقه چنین رویکردی را اتخاذ کرده است. 5ـ ما هر چند نسبت به رویکرد اعلام شده در بیانیه نهایی پیرامون جزایر سه‌گانه اعتراض داریم و اعتراض خود را به صورت علنی اعلام کردیم ولی نکته‌ای که باید لحاظ گردد این است که نگاه‌ها در عرصه بین‌المللی نگاه صفر و صدی نیست. یک سفر نمی‌تواند نابودکننده روابط دو کشور باشد اما باید با تقویت اشتراکات و سرمایه‌گذاری‌های موجود در آینده ریسک چنین اقداماتی ولو برروی کاغذ را بالا برد.

در مجموع می‌توان گفت چین از وضعیت موجود منطقه‌ای و عدم تمرکز واشنگتن به این منطقه به دلیل جنگ اوکراین و تنش‌های اخیر با عربستان در حال بهره‌برداری و پرکردن خلا واشنگتن است.

(محمدرضا فرهادی)